خواص برنج سفید

برنج یکی از اصلی‌ترین غذاهای نیمی از جمعیت کره زمین است که روزانه حداقل ۲۰ درصد انرژی افراد را تأمین می‌کند. برنج سفید بیشترین استفاده را بین انواع گونه‌های برنج دارد و دارای خواص و فواید مهمی است که نباید مورد غفلت واقع شوند. در این مقاله قصد داریم فواید برنج سفید را بیان کنیم، پس لطفاً با ما همراه باشید.
در مراحل کاشت برنج و پروسه سفید شدن آن، ابتدا لایه شلتوک (بخش چوبی و سفت)، سپس لایه سبوس و در آخرین مرحله لایه جوانه (بخش غنی از ویتامین) برنج جدا می‌شود درحالی‌که در برنج قهوه‌ای صرفا لایه اول (شلتوک) گرفته می‌شود. بر این اساس معمولا برنج سفید را یک منبع غنی کربوهیدراتی در نظر می‌گیرند که می‌تواند مثل یک تیغ دولبه عمل کند!

هضم آسان

در افرادی که مبتلا به مشکلات گوارشی یا مشکلات هضم و جذب مواد غذایی هستند (مانند بیماری کرون، کولیت اولسراتیو، التهاب روده و …) پزشک یا متخصص تغذیه ممکن است رژیم کم فیبر را جهت کاهش علائم بیماری توصیه نماید. از آنجا که برنج سفید بخش مهمی از فیبر خود را از دست داده، ممکن است برای افراد مبتلا به مشکلات گوارشی انتخاب مناسبی باشد. همچنین افرادی که پس از مصرف غذا تجربه تهوع، ریفلاکس یا سوزش سردل دارند می‌توانند از این خاصیت برنج سفید بهره مند شوند.

مناسب برای ورزشکاران

از آنجا که برنج سفید یک منبع خوب از کربوهیدرات سریع جذب می‌باشد، برای ورزشکارانی که ورزش حرفه‌ای شدید انجام می‌دهند گزینه بسیار مناسبی است. ورزش شدید ذخایر قندی بدن را به‌شدت کاهش می‌دهد، بنابراین ورزشکاران به دنبال یک منبع غنی کربوهیدراتی برای جایگزینی سریع کربوهیدرات از دست رفته پس از ورزش هستند.

فاقد گلوتن

گلوتن یک پروتئین موجود در گندم، جو و چاودار است که در افراد مبتلا به سلیاک یا حساسیت به گلوتن، واکنش‌های شدید گوارشی و آلرژیک، آسیب به روده و در نتیجه سوء جذب را ایجاد می‌کند. انواع برنج ایرانی فاقد گلوتن بوده و برای این افراد و همچنین کسانی که از رژیم‌های بدون گلوتن تبعیت می‌کنند، بسیار مناسب است.

توجه داشته باشید که برنج سفید با آنکه بخش زیادی از ریزمغذی‌ها و فیبر خود را از دست داده، مقادیری از ویتامین در آن باقی مانده است که می‌تواند در اثر پخت به روش برنج آبکش از بین برود. خیساندن و تعویض آب برنج و پس از آن آب کشی برنج در حین پخت، باقیمانده ویتامین‌ها را نیز از بین می برد. لذا بهترین حالت پخت برنج، پخت با همان آب خیساندن برنج و بصورت برنج کته (بدون آبکشی) می‌باشد.
برنج سفید علاوه بر کربوهیدرات زیاد، نمایه گلایسمی بالایی دارد؛ بدین معنی که می‌تواند باعث افزایش قند خون شود. در مطالعه‌ای در سال ۲۰۱۲ دیده شد که مصرف برنج سفید در مقادیر خیلی بالا می‌تواند ریسک ابتلا به دیابت نوع دو را افزایش دهد. لذا به افراد دیابتی، کسانی که سندروم متابولیک دارند و افراد چاق و کم تحرک توصیه می‌شود برنج سفید را در حد متعادل و همراه با منابع غنی از فیبر (انواع سبزیجات) و پروتئین (انواع گوشت و سویا) مصرف کنند.

محمد جعفر دهزاد

کارشناس تغذیه و علوم غذایی

کارشناس ارشد تغذیه بالینی

منابع:

RICE NUTRITION FACTS

WHY WHITE RICE IS GOOD FOR YOU

IS WHITE RICE HEALTHY OR BAD FOR YOU

HOW IS WHITE RICE HEALTHY FOR OUR BODY